قرآن و حکمت فرزندآوری انسان

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موج‌رسا»؛ در منظومه فکری قرآن کریم، فرزندآوری صرفاً یک تصمیم شخصی، احساسی یا اقتصادی نیست، بلکه بخشی از سنت الهی در تداوم حیات انسان و شکوفایی جامعه به شمار می‌آید. قرآن، نگاه انسان را از محاسبات محدود مادی فراتر می‌برد و فرزند را نعمتی الهی، امانتی ارزشمند و بستری برای رشد فردی و اجتماعی معرفی می‌کند. از این منظر، خانواده و فرزند نقشی بنیادین در تحقق اهداف الهی در زمین دارند.

بیشتر بخوانید

• فرزندآوری نیازمند زیرساخت است نه‌ شعار
• حمایت‌های مالی و اجتماعی دولت برای فرزندآوری
• دشمن اصلی فرزندآوری فرهنگ غلط جامعه است

قرآن کریم به‌صراحت فرزندان را در کنار مال، «زینت زندگی دنیا» می‌خواند؛ این تعبیر نشان می‌دهد که فرزند نه صرفاً مسئولیتی سنگین یا باری بر دوش والدین، بلکه مایه نشاط، امید و پویایی زندگی است. زینت بودن فرزند، ناظر به آثار روحی، عاطفی و اجتماعی اوست؛ آثاری که خانواده را به کانون محبت و جامعه را به سمت بالندگی سوق می‌دهد.

یکی از موانع مهم فرزندآوری در جوامع معاصر، ترس از فقر و دغدغه‌های معیشتی است. قرآن با رویکردی اطمینان‌بخش، این نگرانی را مورد نقد قرار می‌دهد و انسان را به توکل و اعتماد به تدبیر خداوند دعوت می‌کند و یادآور می‌شود که آینده فرزندان در قبضه قدرت الهی است، نه صرفاً محاسبات اقتصادی محدود انسان. 

چنین نگاهی، امیدآفرین و آرامش‌بخش است و از غلبه ترس بر تصمیم‌های سرنوشت‌ساز زندگی جلوگیری می‌کند.

با این حال، قرآن فرزندآوری را جدا از مسئولیت تربیت نمی‌بیند. در منطق وحی، والدین نسبت به رشد اخلاقی، معنوی و فکری فرزندان مسئول‌اند و نشان می‌دهد که حفظ و هدایت خانواده، وظیفه‌ای جدی و الهی است. از این رو، افزایش نسل بدون توجه به کیفیت تربیت، نه‌تنها مطلوب نیست، بلکه با روح تعالیم قرآنی سازگاری ندارد. فرزند، امانتی است که باید در مسیر هدایت و کمال پرورش یابد.

در شرایط کنونی که کاهش نرخ فرزندآوری به یکی از دغدغه‌های مهم اجتماعی تبدیل شده، بازخوانی نگاه قرآن می‌تواند راهگشا باشد. قرآنی که فرزند را سرمایه انسانی، فرصت رشد معنوی والدین و عامل بقای جامعه می‌داند. ترویج فرهنگ فرزندآوری در چارچوب آموزه‌های قرآنی، مستلزم تقویت امید اجتماعی، حمایت واقعی از خانواده‌ها و بازگشت به نگاه الهی به زندگی است؛ نگاهی که در آن، فرزند با خود برکت، مسئولیت و آینده‌ای روشن به همراه می‌آورد.

قرآن کریم فرزندآوری را در چارچوب حکمت الهی معنا می‌کند و آن را فراتر از یک خواست طبیعی یا انتخاب فردی می‌داند. در نگاه وحی، تولد فرزند استمرار مسیر آفرینش انسان و زمینه‌ساز تحقق اراده الهی در زمین است؛ مسیری که با مسئولیت تربیت، هدایت اخلاقی و رشد معنوی همراه می‌شود. قرآن با تأکید بر اینکه رزق و آینده فرزندان به دست خداوند است، والدین را به توکل و امید دعوت می‌کند و نگرانی‌های مادی را مانع این سنت الهی نمی‌داند. از این منظر، فرزندآوری حکیمانه زمانی محقق می‌شود که کمیت نسل با کیفیت تربیت همراه باشد و خانواده به کانون پرورش انسان‌های صالح، امیدوار و مسئول در جامعه تبدیل شود.

نویسنده: اکرم محمدی منفرد؛ دبیر جمعیت خاتم‌الاوصیا زنجان.